
കേരളത്തിലെ വനങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംരക്ഷിത മേഖലകളെക്കുറിച്ചുമുള്ള (Protected Areas) അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ.
മൊത്തം വനവിസ്തൃതി: 11,521.8 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (ഏകദേശം).
കേരളത്തിന്റെ മൊത്തം ഭൂവിസ്തൃതിയുടെ 29.65% വനമാണ്.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ വനമുള്ള ജില്ല: ഇടുക്കി.
ഏറ്റവും കുറവ് വനമുള്ള ജില്ല: ആലപ്പുഴ.
വനമില്ലാത്ത താലൂക്ക്: കുട്ടനാട് (മുമ്പ്), അമ്പലപ്പുഴ.
കേരളത്തിലെ വനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആസ്ഥാനം (Forest Headquarters): വഴുതക്കാട് (തിരുവനന്തപുരം).
കേരള ഫോറസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (KFRI) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്: പീച്ചി (തൃശ്ശൂർ).
കേരളത്തിൽ ആകെ 5 ദേശീയോദ്യാനങ്ങളാണുള്ളത്.
സ്ഥാപിതമായത്: 1978.
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി (മൂന്നാർ).
പ്രത്യേകതകൾ:
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ദേശീയോദ്യാനം.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയോദ്യാനം (97 sq.km).
സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജീവി: വരയാട് (Nilgiri Tahr).
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ആനമുടി കൊടുമുടി ഇതിനുള്ളിലാണ്.
12 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീലക്കുറിഞ്ഞി പൂക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്.
സ്ഥാപിതമായത്: 1984.
സ്ഥാനം: പാലക്കാട് (മണ്ണാർക്കാട് താലൂക്ക്).
പ്രത്യേകതകൾ:
സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജീവി: സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ് (Lion-tailed Macaque).
ഇതിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി: കുന്തിപ്പുഴ.
"ശബ്ദമില്ലാത്ത താഴ്വര" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചീവീടുകൾ (Cicadas) ഇല്ലാത്തതിനാലാണ് ഈ പേര് വന്നത്.
മഹാഭാരത കഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 'സൈരന്ധ്രി വനം' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കെതിരെ നടന്ന ചരിത്രപരമായ പരിസ്ഥിതി പ്രക്ഷോഭത്തിന് (Save Silent Valley) സാക്ഷ്യം വഹിച്ച സ്ഥലമാണിത്.
സ്ഥാപിതമായത്: 2003.
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി.
പ്രത്യേകതകൾ:
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ദേശീയോദ്യാനം (1.32 sq.km).
അപൂർവ്വയിനം ചോലവനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്ഥാപിതമായത്: 2003.
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി (ഉടുമ്പൻചോല താലൂക്ക് - പൂപ്പാറ).
പ്രത്യേകത: ഏലം കർഷകരും വനംവകുപ്പും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് വേദിയായിരുന്ന പ്രദേശം. ഈ കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ വഴി തെറ്റിപ്പോകും എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണ് "മതികെട്ടാൻ ചോല" (ബുദ്ധി നശിക്കുന്ന കാട്) എന്ന പേര് വന്നത്.
സ്ഥാപിതമായത്: 2003.
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി.
പ്രത്യേകത: കാന്തല്ലൂർ, വട്ടവട, മറയൂർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്നു.
(ശ്രദ്ധിക്കുക: ചില സ്രോതസ്സുകളിൽ കരിമ്പുഴ ദേശീയോദ്യാനം എന്ന് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും അത് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട 5 എണ്ണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല).
കേരളത്തിൽ 18-ലധികം വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളുണ്ട്. പ്രധാനപ്പെട്ടവ താഴെ:
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട.
സ്ഥാപിതമായത്: 1950.
പ്രത്യേകതകൾ:
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വന്യജീവി സങ്കേതം.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വന്യജീവി സങ്കേതം.
1934-ൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് ചിത്തിര തിരുനാൾ ഇതിനെ "നെല്ലിക്കാംപട്ടി ഗെയിം സാങ്ച്വറി" (Nellikampatty Game Sanctuary) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു.
കടുവ, ആന എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശസ്തം.
പ്രശസ്ത വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ തേക്കടി ഇതിനുള്ളിലാണ്.
സ്ഥാനം: വയനാട്.
പ്രത്യേകതകൾ:
വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനം.
നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ ഭാഗമാണ്.
രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്: മുത്തങ്ങ (Muthanga), തോൽപ്പെട്ടി (Tholpetty).
സ്ഥാനം: പാലക്കാട്.
പ്രത്യേകതകൾ:
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതും വലുതുമായ തേക്കുമരമായ "കണ്ണിമാര തേക്ക്" ഇവിടെയാണ്.
ആദിവാസി വിഭാഗമായ കാടർ, മലസർ എന്നിവർ ഇവിടെ വസിക്കുന്നു.
സ്ഥാനം: ഇടുക്കി.
പ്രത്യേകതകൾ:
കേരളത്തിലെ മഴനിഴൽ പ്രദേശത്ത് (Rain shadow region) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ചാമ്പൽ മലയണ്ണാൻ (Grizzled Giant Squirrel) കാണപ്പെടുന്ന കേരളത്തിലെ ഏക സ്ഥലം.
നക്ഷത്ര ആമകൾ (Star Tortoise) കാണപ്പെടുന്നു.
ഇതിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദി: പാമ്പാർ.
സ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം.
പ്രത്യേകതകൾ:
തെക്കേ അറ്റത്തെ വന്യജീവി സങ്കേതം.
ലയൺ സഫാരി പാർക്ക് (മരക്കുന്നം ദ്വീപ്), ചീങ്കണ്ണി വളർത്തൽ കേന്ദ്രം എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്.
| പേര് | ജില്ല | പ്രത്യേകതകൾ |
| പീച്ചി - വാഴാനി | തൃശ്ശൂർ | |
| ചിമ്മിനി | തൃശ്ശൂർ | |
| ഇടുക്കി | ഇടുക്കി | ഇടുക്കി ആർച്ച് ഡാമിന് ചുറ്റും. |
| ആറളം | കണ്ണൂർ | വടക്കേ അറ്റത്തെ വന്യജീവി സങ്കേതം. |
| ശെന്തുരുണി | കൊല്ലം | ശെന്തുരുണി (Chenkurinji) മരം കാണപ്പെടുന്നു. തെന്മല ഡാം ഇതിലാണ്. |
| ചિમണിയും പേപ്പാറയും | തിരുവനന്തപുരം | |
| കുറിഞ്ഞിമല | ഇടുക്കി | നീലക്കുറിഞ്ഞി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം. |
| മലബാർ | കോഴിക്കോട് | കക്കയം, പെരുവണ്ണാമൂഴി ഭാഗങ്ങൾ. |
തട്ടേക്കാട് (Thattekkad):
ജില്ല: എറണാകുളം (കോതമംഗലം).
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ പക്ഷിസങ്കേതം.
പക്ഷി നിരീക്ഷകനായ ഡോ. സലിം അലിയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
"പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്താണ്".
കുമരകം (Kumarakom):
ജില്ല: കോട്ടയം (വേമ്പനാട്ട് കായൽ തീരം).
ബേക്കർ സായിപ്പ് സ്ഥാപിച്ചതിനാൽ "ബേക്കർ ഹിൽ" എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
മംഗളവനം (Mangalavanam):
ജില്ല: എറണാകുളം (കൊച്ചി നഗരഹൃദയത്തിൽ).
"കൊച്ചിയുടെ ശ്വാസകോശം" (Lungs of Kochi) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ പക്ഷിസങ്കേതം.
കടലുണ്ടി (Kadalundi):
ജില്ല: മലപ്പുറം (കോഴിക്കോട് അതിർത്തി).
കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവ് (Community Reserve) ആയി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
ചൂളന്നൂർ (Choolannur):
ജില്ല: പാലക്കാട്.
കേരളത്തിലെ ഏക മയിൽ സങ്കേതം (Peafowl Sanctuary).
പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരൻ കെ.കെ. നീലകണ്ഠന്റെ (ഇന്ദുചൂഡൻ) സ്മരണാർത്ഥം അറിയപ്പെടുന്നു.
അരിപ്പ: തിരുവനന്തപുരം.
പാതിരാമണൽ: ആലപ്പുഴ (ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ).
കേരളത്തിൽ രണ്ട് ടൈഗർ റിസർവുകളാണുള്ളത്:
പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ് (1978): കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കടുവാ സങ്കേതം.
പറമ്പിക്കുളം ടൈഗർ റിസർവ് (2010): കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ കടുവാ സങ്കേതം.
പ്രോജക്ട് എലിഫന്റ് (Project Elephant) പ്രകാരം കേരളത്തിൽ 4 ആന സങ്കേതങ്ങളുണ്ട്:
വയനാട് എലിഫന്റ് റിസർവ്
നിലമ്പൂർ എലിഫന്റ് റിസർവ്
ആനമുടി എലിഫന്റ് റിസർവ്
പെരിയാർ എലിഫന്റ് റിസർവ്
യുനെസ്കോയുടെ (UNESCO) അംഗീകാരമുള്ള ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ.
നീലഗിരി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് (Nilgiri):
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് (1986).
കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതം, സൈലന്റ് വാലി എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അഗസ്ത്യമല ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് (Agasthyamala):
കേരളം (തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട), തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
നെയ്യാർ, പേപ്പാറ, ശെന്തുരുണി എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
കണ്ടൽക്കാടുകൾ (Mangroves):
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടൽക്കാടുകൾ ഉള്ള ജില്ല: കണ്ണൂർ.
വലിപ്പത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനം: കടലുണ്ടി (മലപ്പുറം).
സംസ്ഥാന ബിംബങ്ങൾ (State Symbols related to forest):
സംസ്ഥാന മൃഗം: ആന (Asian Elephant).
സംസ്ഥാന പക്ഷി: മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ (Great Indian Hornbill).
സംസ്ഥാന മത്സ്യം: കരിമീൻ (Green Chromide).
സംസ്ഥാന പുഷ്പം: കണിക്കൊന്ന (Golden Shower Tree).
സംസ്ഥാന വൃക്ഷം: തെങ്ങ്.
സംസ്ഥാന ചിത്രശലഭം: ബുദ്ധമയൂരി (Malabar Banded Peacock).
സംസ്ഥാന ഫലം: ചക്ക (Jackfruit).
മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ:
ഫോറസ്റ്റ് ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്: അരിപ്പ (തിരുവനന്തപുരം) & വാളയാർ (പാലക്കാട്).
തേക്ക് മ്യൂസിയം: നിലമ്പൂർ (ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ തേക്ക് മ്യൂസിയം).